Mosterd na de maaltijd: eten zonder wijn

Jarenlang hebben we er in Nederland een wonderlijk wijndrinkgedrag op nagehouden. Tot een jaar of tien geleden dan... In 2012 openbaarde het toen nog bestaande Productschap Wijn een onderzoek met twee interessante constateringen. Het eerste was dat wijn op het lijstje van ‘noodzakelijke boodschappen’ was beland. Met andere woorden, het werd niet meer als luxe artikel gezien. Rood, wit en rosé waren plots gebroederlijk op het boodschappenbriefje te vinden tussen de keukenrollen, de groenten en de toiletverfrisser. Dagelijks genieten werd de boodschap. Bovendien bleek – volgens datzelfde onderzoek- dat wij Nederlanders destijds nog een belangwekkende ontdekking hadden gedaan: wijn smaakte lekker bij het eten! Tot die tijd dronken we namelijk vooral wijn voor de maaltijd en/of daarna.

‘Jan, drink je even je glas leeg? We gaan aan tafel!’ klonk het. Om de lachers op onze hand te krijgen vertelden we dit wel eens tijdens de lunch of het diner als we op wijnreis waren. Een en ander is natuurlijk in tegenstelling met de wijnproducerende landen waar een wijnloze maaltijd ondenkbaar is. Daar is het motto van de iconische Engelse wijnauteur Michael Broadbent ‘Zelfs de duurste wijn is bedoeld om je eten mee weg te spoelen’ in marmer gehouwen. En vanzelfsprekend kun je ook niet jong genoeg met drinken beginnen. Tenminste dat beweerde dan weer een Italiaanse wijnschrijfcollega van ons. Om zijn stelling kracht bij te zetten, haalde hij een quote aan uit het in 1948 geschreven – en in 2005 vanwege de toen nog actuele inhoud opnieuw uitgegeven - boek The Unprejudiced Palate, ‘Classic Thoughts on Food and The Good Life’. Daarin noteerde de auteur, de naar Amerika geëmigreerde Italiaan Angelo Pellegrini, dat hij al de lippen van zijn tweejarige zoontje aan tafel bevochtigde met de wijn die hij dronk. Dan kon het kereltje vast aan wennen als hij op zijn vierde een met water aangelengd glas wijn bij zijn pasta kreeg. Enfin. ‘Don’t try this at home’ haasten we ons hier maar om te melden bij wijze van disclaimer voor onszelf. Zo ook om te voorkomen dat u straks wellicht uit de ouderlijke macht wordt ontzet. (‘Maar het stond in De Grote Hamersma!’)

Inmiddels echter is ‘wijn & spijs’ ook hier de kinderschoenen ontgroeid. Waar we dus voor kort dat vinologische-gastronomische een-tweetje als buitenlandse gekkigheid bestempelden, zijn we nu met zevenmijlslaarzen aan een inhaalslag begonnen. In korte tijd is ‘het wijnarrangement’ op deze wereld zelfs nergens populairder dan in Nederland. Wie had dat kunnen denken? Niet alleen nummer 1 in de Formule 1 maar ook op de hoogste trede als het gaat om het ervaren van de inmiddels de felbegeerde 1 + 1 = 3 sensatie: dat wijn lekkerder wordt door het gerecht dat erbij geserveerd wordt en vice versa.

Nu wordt er wel eens gemopperd dat een en ander als buitenkans wordt gezien voor restauranthouders die het goed voorhebben met de eigen kassa-aanslag maar juist een aanslag op de smaakpapillen in petto hebben. Zwierig gooien ze hun kelderdochters dan in de strijd door hun kelderkliekjes ‘kelderschatten’ te noemen. Maar wij zien juist het tegenovergestelde. Enthousiaste jonge sommeliers die hun vondsten met verve presenteren in zaken die zich er sowieso op voorstaan dat deze wijn hoog in het vaandel hebben en soms zelfs ‘de maaltijd’ als ‘ondersteunend aan de wijn’ beschouwen. De best verkopende wijnboeken hebben ‘wijn-spijs’ als thema. (Aanrader in deze De Wijn-Spijs Bijbel van Victoria Moore.) Overal in Nederland worden er – al dan niet online – cursussen gegeven die leren hoe eten met drinken te combineren. Die gaan als warme broodjes (lekker met champagne trouwens). En ook de supermarkten in het algemeen en met Albert Heijn in het bijzonder weten dat lekker eten en lekker drinken graag met elkaar aan tafel zitten. En vanzelfsprekend kent rondom Kerst de vraag ‘Wat drinken we erbij?’ zijn piekmoment (pun intended) maar inmiddels blijft, ook als de boom allang de deur weer uit is, deze beantwoord worden. En zo kan ‘t – voor wie dat wil – het volgend jaar iedere maaltijd een feestje worden.

Een lekker 2024 toegewenst.