Jigal Krant, auteur van Kookboek van het Jaar 2018 TLV, vroeg mij om samen een wijnproeverij te organiseren in zijn sjoel. We zouden een behoorlijk aantal koosjere, Israëlische wijnen laten proeven aan belangstellende leden. Ik nam daarbij het proeftechnische gedeelte op me en Jigal zou iets vertellen over de verschillende terroirs en streken uit het Beloofde Land. Toen we een dag voor de proeverij de wijnen doornamen, zei Jigal op de valreep: ‘O ja, jij mag de flessen dus niet aanraken hè?’ Pardon? ‘Ja, nee, jij bent niet joods. Zodra jij een fles opent, uitschenkt of zelfs maar aanraakt is de wijn niet koosjer meer. Sorry, ik heb die onzin ook niet bedacht.’
U moet weten: er is een verschil tussen Israëlische en koosjere wijnen. Alleen wijnen van druiven die van oogst tot botteling door louter orthodox-joodse handen zijn gegaan, krijgen het koosjerkeurmerk van een rabbijn. Koosjere wijnen kunnen overal ter wereld gemaakt worden. Joden kopen of leasen dan tijdelijk een lapje wijngaard van een wijnboer, zodat ook het terroir koosjer is. De wijnboer mag alleen af en toe het gistende sap controleren, dat in een met plasticfolie ingepakt vat zit, als bescherming tegen ontkoosjerende handen. Koosjere wijn kan ieder moment ontheiligd worden, bijvoorbeeld als iemand die niet de sjabbat houdt die wijn opent, of inschenkt.
Daar was ik mooi klaar mee. Hoe ging ik in Hasjems naam die proeverij geven, als ik niet eens de fles mocht vastpakken? Ik twijfelde maar besloot het toch te doen, en dat was maar goed ook want het werd een hilarische avond.
Er kwamen ten eerste véél meer mensen dan zich hadden opgegeven, waardoor sommigen niet konden zitten, tot grote ergernis van Jigal. ‘Ik ga hier nu niet de kampbeul uithangen, maar eigenlijk zou dit consequenties moeten hebben voor degenen die zich niet aangemeld hebben,’ begon hij zijn welkomstwoord.
Er waren mensen die hun eigen wijn hadden meegenomen, ‘want die was lekkerder’. Midden in mijn praatje kwam een heer naar me toe en onderbrak me met een dringende melding: ‘Een vriend van me had laatst ruzie met zijn vrouw…’ Het duurde even voor ik besefte dat hij een mop aan het vertellen was.
Een aantal mensen wilde nog wel iets leren over de wijnen, maar er werd zo hard gepraat en gelachen dat we er bijna niet bovenuit kwamen. De meesten wilden gewoon gezellig kletsen en drinken. Die gaven de flessen dan ook niet door, maar verstopten ze onder de tafel. Ik zag dat, maar kon de flessen zelf niet afpakken zodat ik Jigal moest wijzen bij welke stoelpoot ze te vinden waren. De oudere dames van de organisatie zaten aan de kant hun hoofden te schudden.
Een van de wijnen was deze rode Hermon van de Golan Heights Winery. Gelegen op de koelere hoogvlaktes maakt men daar wijn voor vier labels: Yarden, Gamla, Mount Hermon en Golan – alle wijnen zijn koosjer. Dat kunt u trouwens altijd controleren aan de hand van de handtekening van de rabbijn en het koosjer-zegel op het achteretiket. Verder proef je het er niet aan af. Wel dat deze bordeauxblend een a-Bordelaise souplesse heeft en een vrij hoog alcoholpercentage. U kunt als goj dan ook zonder consequenties deze wijn drinken, het werkt bijvoorbeeld niet reversief.