Van Nahmen. Het begon met appelstroop…

In het segment alcoholvrije dranken spelen sappen en op vruchtensap gebaseerde dranken een grote rol. Op dat gebied is Obstkelterei van Nahmen een interessante speler.

In 1917 startte Wilhelm van Nahmen met het maken van appelstroop in Hamminkeln, een plaats halverwege Wezel en Bocholt in het Duitse Nederrijngebied. De Nederlandse grens ligt slechts zo’n 40 kilometer verderop. De vele boomgaarden in de omgeving leverden de grondstoffen.

Eén generatie later volgde de productie van vruchtensappen. In de jaren negentig stapte de derde generatie over op een steeds ecologischere manier van werken, geheel in lijn met de tijdsgeest. De sappen werden meer en meer gemaakt van fruit van onbespoten hoogstamboomgaarden uit de omgeving. Liefst zelfs van valfruit. Niet alleen om milieuvriendelijker te werken, maar ook om op basis van optimaal gerijpt fruit de optimale smaak te bereiken. De vruchten vallen immers pas als ze volledig gerijpt zijn.

Peter van Nahmen

Met het aantreden van Peter van Nahmen in 2005, als vierde generatie in het familiebedrijf, volgden verdere kwaliteitsimpulsen. Zo streeft hij naar het apart verwerken van verschillende fruitrassen. Vergelijk met mono-cépage wijnen. Net als bij druiven smaken alle appels anders. En ze komen bij verschillende gelegenheden culinair beter tot hun recht. Misschien wel het meest geschikt voor food pairing is sap van de de Schöner von Boskoop, in goed Nederlands de Belle de Boskoop genoemd. Sap van deze in Nederland veredelde appel heeft een mooie aciditeit en een prachtige zoet-zuur balans.

Deze manier van werken heeft ook de belangstelling voor oude fruitrassen verder gestimuleerd. Er bestaan immers veel meer soorten appels, peren en pruimen dan die paar die wij in de supermarkt aantreffen. En die oude bedreigde soorten hebben vaak verrassende smaken. Wat te denken van de Rote Sternrenette, ofwel de sterappel. Trots vertelt Peter van Nahmen dat sterappelsap zijn vrienden steeds aan Kerstmis doet denken. Lokaal was het gebruikelijk om wat sterappeltjes in de kerstboom te hangen. Maar ook voor de smaak zou dat gelden. Het sap smaakt daadwerkelijk een beetje naar amandelspijs, waardoor je aan een traditionele kerststaaf moet denken.

Cultuurlandschap

De firma Van Nahmen werkt tegenwoordig alleen maar met onbespoten vruchten. Het grote merendeel van het fruit komt uit een straal van 100 km rond Hamminkeln. Ze hebben met honderden eigenaren van boomgaarden leveringscontracten, waarbij alle leveranciers zich verplichten om alleen goed rijp en onbespoten vruchten te leveren en ook geen bestrijdingsmiddelen te gebruiken op het grasland van de fruitweiden. Tevens nemen ze jaarlijks fruit af van zo’n 1.500 privépersonen, die fruit uit eigen tuin komen brengen in ruil voor (korting op) eindproducten van Van Nahmen. Dat versterkt ook de band met de directe omgeving.

Door deze manier van werken heeft Van Nahmen een enorme impact op het cultuurlandschap rond Hamminkeln. Waar in vele plattelandsregio’s de hoogstamboomgaarden sinds de jaren zestig steeds meer uit het landschap verdwijnen, omdat ze economisch niet zouden renderen, bleven die boomgaarden rond Hamminkeln behouden. De contracten die Van Nahmen afsluit met de leveranciers leidt zelfs tot het opnieuw aanplanten van boomgaarden met liefst oude fruitsoorten. Dit zorgt niet alleen voor mooie plaatjes in de bloesemtijd. Het is heel erg goed voor de biodiversiteit. In en rond onbespoten boomgaarden kan zich een grote soortenrijkdom handhaven. Zeker wanneer in de boomgaarden ook oude fruitbomen staan, waaronder zelfs eeuwlingen. De holtes van oude fruitbomen zijn bijvoorbeeld de ideale woonplaats voor uilen, zoals de kleine steenuil die aldaar Steinkäuzchen wordt genoemd.

Sappen

In het bedrijf worden tegenwoordig vele tientallen soorten sap geproduceerd. Meestal gaat het om wat zij Direktsaft noemen, koud geperst en zonder toevoegingen. Met name veel sappen van één enkel fruitras (Sortenreine Obstsäfte). Niet alleen van appels, peren of pruimen, maar ook van bijv. bessen, kersen of exotisch fruit.

Wanneer het niet anders kan worden sappen of grondstoffen soms van verder weg betrokken. Maar niet nadat ook hier goede afspraken worden vastgelegd dat het moet gaan om onbespoten en optimaal rijp fruit. Denk aan Morellenfeuer, een zoetzure morellenkers die exclusief wordt betrokken bij een familie in Nederlands Zuid-Limburg. Of de wilde pruimen uit Lombardije, waarvan het sap smaakt naar cherry brandy met wat amandel.

De druivensappen van o.a. pinot noir, dornfelder en riesling vormen een verhaal apart. Hierover was men in het begin bij Van Nahmen niet echt tevreden. Te zoet met te weinig spanning. Tot ze bedachten én een wijnbouwer bereid vonden om de druiven een aantal weken eerder te oogsten. Door de minder rijpe druiven verbeterde de zoet-zuur balans aanzienlijk, hetgeen resulteerde in veel spannendere sappen met meer bite. Waar bij andere vruchten optimaal rijp fruit tot het beste sap leidt, is dit voor druiven kennelijk juist niet ideaal.

Nektar

Soms is men genoodzaakt om in plaats van Direktsaft een Nektar te maken. Dan bestaat de drank uit puur sap dat deels wordt aangelengd met water. Bijvoorbeeld in geval van frambozen-rabarber-nektar. Daarin zit geen frambozensap, maar daarvoor worden een speciale rabarber gebruikt die frambozen-rabarber wordt genoemd. Als onverdund Direktsaft zou het oxaalzuur van de rabarber het sap ondrinkbaar zuur maken. Door toevoeging van de juiste hoeveelheid water ontstaat een verfrissende rabarberdrank met tonen van kruisbessen.

Deze sappen en nektars tillen het drinken van sap naar een next level, door de vele en onverwacht verschillende smaken. Ook kunnen ze in de keuken een mooie basis vormen voor sauzen, mousses en nagerechten.

Maar echt spannend wordt het bij de meest recente toevoegingen aan de catalogus van Van Nahmen: de Frucht-Secco’s en de Sparkling Juicy Tea’s.

Fruit-Secco

Frucht-Secco’s ofwel Fruit-Secco’s zijn dranken op basis van een mix van 100% fruit met toegevoegd koolzuur. Het resultaat is een alcoholvrije bubbel met een mooie balans van zoet en zuur, verkregen door de juiste fruitsoorten te combineren. Ze vormen een méér dan geslaagd alternatief voor alcoholhoudende aperitiefbubbels. Een groeiend aantal goede restaurants heeft ze inmiddels als alcoholvrij alternatief op de kaart staan.

Vinites importeert in Nederland twee verschillende Fruit-Secco’s:

De mooie roze-rode Apfel-Rote Johannisbeere-Himbeere, gemaakt van appel, rode besjes en frambozen. Je proeft niet alleen het genoemde rode fruit. De drank is ook aardig kruidig met een stevige mousse.

De goudgele Apfel-Quitte Organic, gemaakt van appel en kweepeer. Een spannende en tamelijk pittige bubbel, waarin de kweepeer zorgt voor een bittertje en aan aanzet van petrol.

Sparkling Juicy Tea

Enkele jaren geleden ging Pater van Nahmen met familie eten bij De Librije van Jonny Boer in Zwolle. Hij was De Bob en vroeg om een alcoholvrij arrangement. Dat bestond uit een aantal theeën die onmiddellijk zijn enthousiasme wekten. De liefhebber en ondernemer in hem zagen meteen mogelijkheden om een nieuw product te bedenken op basis van thee en zijn eigen vruchtensappen.

Daarvoor zocht en vond hij hulp in de persoon van Romana Echensperger, gerenommeerde sommelier en Master of Wine. Dat werd de start van een boeiende zoektocht, waarbij vele tientallen theeën en vruchtensappen werden gecombineerd en geproefd. De thee was natuurlijk nieuw in dit proces, en al snel bleek dat je thee niet warm moet zetten om daarna gekoeld te gebruiken in een drankrecept. Dat leverde te veel bitters op. De oplossing werd gevonden door de thee koud te laten trekken (cold brew). De uitdaging zat in het achterhalen van de tijd die nodig was voor de gewenste smaak. De resultaten van dat zoekproces vallen nu onder het bedrijfsgeheim.

De speurtocht leidde tot de Sparkling Juicy Tea’s. Volwaardige wijnvervangers met een frisse milde bubbel. Deze worden net als de sappen en Fruit-Secco’s gekenmerkt door de mooie zoet-zuur balans, die we ook kennen van veel mooie Duitse wijnen. Dat lijkt echt een Duits dingetje. In Sparking Juicy Tea worden thee, vruchtensap en kruiden of bloemen gecombineerd, onder toevoeging van koolzuur.

Vinites importeert drie verschillende varianten van Sparkling Juicy Tea:

Weisser Tee – Vanille - Quitte Organic. Gemaakt van witte thee, vanilla en kweepeer. De kweepeer zorgt voor voldoende pit en ook hier weer een hint van petrol. Ook komt de smaak van abrikoos en een bittertje om de hoek kijken.

Rose – Darjeeling Tee – Rhabarber. De Darjeeling thee zorgt voor bloemige aspekten, de rabarber voor zuren en fris fruit en rozenwater geeft een exotisch tintje.

Verbene – Jasmin - Riesling Organic. Hier zorgt de verveine voor de tonen van citrus en munt, de jasmijn voor een oosters accent en een licht bittertje en de rieslingdruif voor het fruit.

Deze Sparling Juicy Tea’s laten zich uiteraard heerlijk genieten als aperitief, maar kunnen ook diverse lichte voorgerechten begeleiden en ze zijn bijna als vanzelfsprekend te combineren met de Aziatische keuken.

Adviesprijzen

Nederlandse adviesprijzen van Vinites voor de Fruit-Secco’s en de Sparkling Juicy Tea’s zijn € 12,50 voor een fles van 750 ml en € 5,30 voor een klein flesje van 200 ml.

De adviesprijzen van Vinites voor de sappen en nektars liggen tussen € 6,50 - € 10,00 voor 750 ml.

Als je in de buurt van Hamminkeln bent is het leuk om de goed gesorteerde bedrijfswinkel van Van Nahmen te bezoeken, waar ook producten van andere gelijkgestemde producenten worden verkocht.